Cannabis

Cannabis is de meest gebruikte drug in ons land en wordt doorgaans ook wel marihuana of wiet genoemd. De plant waaruit marihuana en hasj wordt verkregen, is cannabis sativa. Het groeit in het wild in veel van de tropische en gematigde gebieden van de wereld. De krachtigste actieve stof in cannabis is THC.

In het kort

• Cannabis (wiet en hasj) komt van de plant Cannabis sativa. De bekendste werkzame stoffen zijn THC en CBD.
• THC zorgt voor de high. CBD geeft geen roes.
• Je kunt cannabis roken, verdampen of eten. Bij eten duurt het veel langer voordat je iets merkt.
• Cannabis is in Nederland verboden, maar wordt gedoogd: coffeeshops mogen maximaal 5 gram per persoon verkopen.
• Rijd nooit onder invloed en combineer cannabis niet met alcohol.

De cannabisplant

De cannabisplant werd duizenden jaren in verschillende culturen over de hele wereld gebruikt voor verschillende doeleinden, waaronder medicinaal. De plant heeft verschillende actieve ingrediënten, cannabinoïden genaamd. Deze cannabinoïden hebben meer dan 60 verschillende functies, waarvan sommige reeds zijn ontdekt, maar waarvan de meeste niet duidelijk is wat hun doel of functie zijn. De bekendste en meest psychoactieve ervan is THC, maar ook CBD wordt in de hele wereld steeds populairder.

Cannabis wordt in drie hoofdvormen gebruikt: marihuana, hasj en olie. Marihuana wordt gemaakt van gedroogde bloemen en bladeren van de cannabisplant. Het is de minst krachtige van alle cannabisproducten en wordt meestal gerookt of verwerkt tot eetbare producten zoals koekjes of brownies. Hasj wordt gemaakt van de hars van de cannabisplant. Het wordt gedroogd en in kleine blokken geperst en gerookt. Het kan ook aan voedsel worden toegevoegd en worden gegeten. Wietolie, het krachtigste cannabisproduct, is een dikke olie verkregen uit de plant. Het wordt ook gerookt.

Waarom wordt cannabis gebruikt

De meeste mensen die cannabis gebruiken, doen dit om een gevoel van milde euforie en ontspanning te ervaren, vaak aangeduid als een ‘high’. Cannabis veroorzaakt veranderingen in de gemoedstoestand van de gebruiker en beïnvloedt ook de manier waarop zij de omgeving denken en waarnemen, bijvoorbeeld dagelijkse activiteiten zoals televisie kijken en naar muziek luisteren kunnen veranderd en intenser worden.

Cannabis verandert hoe je denkt en sommige mensen zeggen dat het hen een ander perspectief op dingen geeft. Het heeft invloed op je oordeel en mensen denken vaak dat gesprekken of gedachten die ze hebben (goed of slecht) veel dieper of belangrijker zijn als ze stoned zijn dan in een nuchtere staat. Cannabis kan sommige mensen laten giechelen en spraakzaam maken, en andere mensen paranoïde, verward en angstig. De effecten ervan verschillen per persoon en de status waarin diegene zich bevindt.

Is cannabis verslavend?

Uit onderzoek blijkt dat 10% van de reguliere cannabisgebruikers ervan afhankelijk wordt. Het risico om verslaafd te raken is groter als je het in je tienerjaren begint te gebruiken of het elke dag gebruikt. Net als bij andere verslavende drugs, zoals cocaïne en heroïne, kun je een tolerantie voor cannabis ontwikkelen. Dit betekent dat je meer nodig hebt om hetzelfde effect te krijgen. Als je cannabis met tabak rookt, bestaat de mogelijkheid dat je verslaafd wordt aan nicotine en loop je het risico om aan tabak gerelateerde ziekten zoals kanker en hart- en vaatziekten te krijgen.

THC, CBD en de andere cannabinoïden

De cannabisplant maakt tientallen cannabinoïden aan, vooral in de kleverige haartjes (trichomen) op de vrouwelijke bloemen. De drie bekendste:

Meer over CBD en cannabis lees je in het onderwerp Cannabis en CBD.

Sativa, indica en ruderalis

In coffeeshops en zadenwinkels wordt cannabis vaak ingedeeld in sativa (opwekkend) en indica (ontspannend), met daarnaast ruderalis voor zelfbloeiende soorten. Botanici zijn het er al decennia niet over eens of dat aparte soorten zijn. In 1976 stelden Small en Cronquist voor om alles als één soort te zien, Cannabis sativa, met ondersoorten. Onderzoek naar de chemische samenstelling van commerciële wiet laat bovendien zien dat de labels sativa en indica weinig zeggen over het werkelijke THC- en terpeengehalte. Het etiket is dus geen betrouwbare voorspelling van hoe een soort werkt.

Roken, verdampen of eten

• Roken: de bekendste manier is een joint, met of zonder tabak. Hoe je die rolt, lees je in Hoe maak je een joint?. Met een waterpijp of bong koel je de rook af, zie Bong: alles wat je moet weten. Rook blijft schadelijk voor je longen, en tabak voegt er nicotine aan toe.
• Verdampen: een vaporizer verhit de cannabis tot de werkzame stoffen verdampen, zonder dat het kruid verbrandt. Je ademt daardoor minder verbrandingsstoffen in. Lees meer in Wat is een vaporizer en hoe werkt het? en Het verschil tussen roken en e-roken.
• Eten: bij space cake of andere eetbare cannabis kan het een half uur tot twee uur duren voordat je iets merkt, en de werking houdt langer aan. Neem dus niet te snel meer.

Wat zijn de regels in Nederland?

Cannabis staat op lijst II van de Opiumwet, maar valt onder het gedoogbeleid. Coffeeshops mogen maximaal 5 gram per persoon per dag verkopen. Wie maximaal 5 gram bij zich heeft, wordt in de regel niet vervolgd. Thuisteelt van maximaal vijf planten voor eigen gebruik wordt meestal niet vervolgd, maar de politie kan de planten wel weghalen. Voor rijden onder invloed gelden wettelijke grenzen voor THC in het bloed. Rijd dus nooit als je cannabis hebt gebruikt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen THC en CBD?

THC zorgt voor de high. CBD komt ook uit de cannabisplant, maar geeft geen roes.

Wat is het verschil tussen wiet en hasj?

Wiet zijn de gedroogde bloemtoppen van de plant. Hasj wordt gemaakt van de hars uit de trichomen, die tot een blokje wordt geperst. Hasj is daardoor meestal sterker.

Mag ik zelf cannabis kweken?

Kweken is verboden, maar thuisteelt van maximaal vijf planten voor eigen gebruik wordt meestal niet vervolgd. De politie kan de planten wel in beslag nemen.

Update oktober 2026

Aanvulling van 10 oktober 2026. De oorspronkelijke tekst hierboven is niet aangepast; hieronder staat wat er sindsdien is veranderd of bekend geworden.

Het wietexperiment

In Nederland loopt het Experiment gesloten coffeeshopketen. De aanloopfase begon op 15 december 2023 in Breda en Tilburg. Sinds 7 april 2025 verkopen de coffeeshops in tien gemeenten alleen nog cannabis van erkende telers. Het experiment duurt vier jaar. Volgens de eerste tussenmeting van september 2026 is het aanbod breder geworden, maar zijn effecten op gebruik, gezondheid en veiligheid nog niet vast te stellen. Het eindrapport wordt rond de zomer van 2028 verwacht.

Sterkte van coffeeshopcannabis

Volgens de THC-monitor van het Trimbos-instituut (gepubliceerd januari 2026) bevatte de populairste nederwiet gemiddeld 15,6 procent THC, tegen 13,8 procent bij de meting daarvoor. Nederhasj kwam uit op 23,7 procent en geïmporteerde hasj op 23,0 procent. Sterkere cannabis betekent dat je met minder hetzelfde effect bereikt; begin dus laag.

Ontwikkelingen in het buitenland

• In Duitsland is cannabis sinds 1 april 2024 voor volwassenen gedeeltelijk gelegaliseerd: maximaal 25 gram op zak, 50 gram thuis en drie planten. Cannabisclubs zijn sinds 1 juli 2024 toegestaan.
• Op 2 december 2020 haalde de VN-commissie voor verdovende middelen cannabis uit de zwaarste categorie (Schedule IV) van het Enkelvoudig Verdrag van 1961.

Correctie op de tekst hierboven

Cannabis is de meest gebruikte illegale drug in Nederland, niet de meest gebruikte drug: alcohol en tabak worden vaker gebruikt. In 2024 gebruikte 6,9 procent van de volwassenen het afgelopen jaar cannabis.

Bronnen

• Rijksoverheid: aanloopfase wietexperiment
• WODC: eerste bevindingen wietexperiment (september 2026)
• Trimbos-instituut: THC-monitor 2024-2025
• Bundesgesundheitsministerium: evaluatie cannabiswet (april 2026)
• Trimbos-instituut: gebruik van tabak, alcohol en cannabis