DMT: The Spirit Molecule (2000)

Het in 2000 geschreven ‘The Spirit Molecule’ van Rick Strassman wordt vandaag de dag gezien als het heilige boek voor de vele toepassingen van de psychedelische verbinding DMT (N, N-dimethyltryptamine). Dit stofje behoort tot het krachtigste hallucinogenen ter wereld. De klinische psychiater Strassman onderzocht voor dit boek de effecten van DMT.

In het kort

• Psychiater Rick Strassman gaf tussen 1990 en 1995 ongeveer 400 doses DMT aan bijna 60 vrijwilligers aan de Universiteit van New Mexico.
• Het was het eerste nieuwe onderzoek met psychedelica bij mensen in de Verenigde Staten in ruim twintig jaar.
• In zijn boek koppelt hij DMT aan de pijnappelklier. Bij mensen is dat nooit aangetoond.
• In 2010 verscheen een gelijknamige documentaire.

DMT: The Spirit Molecule

Van 1990 tot 1995 verrichtte dr. Rick Strassman door de Amerikaanse overheid goedgekeurd en gefinancierd klinisch onderzoek aan de Universiteit van New Mexico, waarin hij zestig vrijwilligers injecteerde met DMT, een van de krachtigste psychedelica die er is. Zijn gedetailleerd verslag van die sessies wordt gezien als een buitengewoon meeslepend onderzoek naar de aard van de menselijke geest en het therapeutische potentieel van psychedelica. DMT, een plantaardige chemische stof die onder andere voorkomt in het psychedelische Amazone-brouwsel ayahuasca, komt ook in kleine hoeveelheden in het menselijk lichaam voor. Veel vrijwilligers beschreven mystieke ervaringen. Bijna-doodervaringen waren volgens Strassman zelf juist zeldzaam. Velen meldden overtuigende ontmoetingen met intelligente niet-menselijke figuren, aliens, engelen en geesten. Bijna iedereen voelde dat de sessies tot de meest diepgaande ervaringen in hun leven behoorden.

Het onderzoek van Strassman verbindt DMT met de pijnappelklier, door Hindoes beschouwd als de plaats van het zevende chakra en door Rene Descartes als de zetel van de ziel. DMT: The Spirit Molecule maakt het gedurfde geval dat DMT, natuurlijk vrijgegeven door de pijnappelklier, de beweging van de ziel in en uit het lichaam vergemakkelijkt en een integraal onderdeel is van de geboorte- en doodservaringen, evenals de hoogste staten van meditatie en zelfs seksuele transcendentie. Strassman gelooft ook dat “buitenaardse ontvoeringservaringen” worden veroorzaakt door het vrijkomen van DMT. Bij verstandig gebruik zou DMT een periode van opmerkelijke vooruitgang kunnen veroorzaken in de wetenschappelijke verkenning van de meest mystieke gebieden van de menselijke geest en ziel.

Rick Strassman

Rick Strassman is een Amerikaans klinisch universitair hoofddocent psychiatrie aan de University of New Mexico School of Medicine. Hij heeft een fellowship in klinisch psychofarmacologisch onderzoek gehad aan de Universiteit van Californië in San Diego en was elf jaar hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit van New Mexico. Na twintig jaar pauze was Strassman de eerste persoon in de Verenigde Staten die menselijk onderzoek met psychedelische, hallucinogene of entheogene stoffen deed met zijn onderzoek naar N, N-dimethyltryptamine.

Prestaties

Strassman werd geboren in Los Angeles, Californië op 8 februari 1952. Hij begon zijn algemene psychiatrische residentie aan de Universiteit van Californië, Davis, waar hij in 1981 de Sandoz Award ontving voor een uitstekende afstudeerder. Van 1982 tot 1983 behaalde hij een fellowship-opleiding in klinisch psychofarmacologisch onderzoek aan de Universiteit van Californië, San Diego. Vervolgens diende hij op de klinische faculteit van de afdeling psychiatrie aan het UC Davis Medical Center, voordat hij in 1984 universitair docent op afdeling psychiatrie aan de University of New Mexico School of Medicine in Albuquerque werd. Dr. Strassman verrichtte bij UNM klinisch onderzoek onderzoek naar de functie van de pijnappelklier, waarin zijn onderzoeksgroep de eerste bekende rol van melatonine bij mensen documenteerde. Hij werd klinisch universitair hoofddocent psychiatrie in 1991.

Onderzoek naar DMT

Rick Strassman staat vandaag de dag het meest bekend om zijn uitgebreide onderzoek naar DMT. Van 1990 tot 1995 leidde Strassman een door de Amerikaanse regering goedgekeurd en gefinancierd klinisch onderzoeksteam aan de Universiteit van New Mexico, waarin de effecten van N, N-dimethyltryptamine (DMT) op menselijke proefpersonen in experimentele omstandigheden werden bestudeerd. Het klinische onderzoek naar DMT was een vervolg op zijn werk aan het pijnappelklierhormoon melatonine. De studies van Strassman, die plaatsvonden tussen 1990 en 1995 in het General Clinical Research Center van het University of New Mexico Hospital, hadden als doel experimenteel onderzoek te doen naar de effecten van N, N-dimethyltryptamine, een krachtig psychedelisch medicijn dat voorkomt in honderden planten, maar ook elk zoogdier dat tot dat moment is onderzocht.

Als resultaat van zijn onderzoek verwees Strassman naar DMT als de ‘Spirit Molecule’ omdat de effecten ervan vele kenmerken van religieuze ervaringen omvatten, zoals visioenen, het horen van stemmen, lichaamloos lichaam, krachtige emoties, nieuwe inzichten en gevoelens van overweldigende betekenis. Gedurende de vijf jaar van het project heeft hij ongeveer 400 doses DMT toegediend aan bijna vijf dozijn menselijke vrijwilligers. Strassman was de eerste die in 20 jaar psychedelica legaal aan mensen in de Verenigde Staten toediende, en zijn onderzoek wordt algemeen beschouwd als de aftrap van de ‘psychedelische renaissance’, waarin veel psychedelische verbindingen opnieuw wetenschappelijk werden onderzocht sinds de vroege jaren ’70.

Meer dan de helft van de vrijwilligers van de studie meldde diepgaande ontmoetingen / interactie met niet-menselijke wezens in een gedissocieerde staat. Strassman dacht dat wanneer een persoon de dood nadert of mogelijk aan het dromen is, het lichaam in een relatief grote hoeveelheid DMT vrijgeeft. Er zijn echter op dit moment nog geen gegevens die endogene DMT-activiteit correleren met niet-geneesmiddelgerelateerde veranderde bewustzijnstoestanden. Hij heeft ook de theorie dat de pijnappelklier onder bepaalde omstandigheden DMT kan vormen. In 2013 rapporteerden onderzoekers voor het eerst over de aanwezigheid van DMT in de pijnappelklier van knaagdieren.

Over DMT

DMT is een natuurlijk voorkomende tryptamine. Deze stoffen worden in de natuur aangetroffen en bootsen de chemische structuur van serotonine na. Serotonine is een neurotransmitter in het menselijk brein die een belangrijke rol speelt bij de regulering van stemming, geheugen en slaap. Andere tryptamines zijn melatonine (het hormoon dat verantwoordelijk is voor slaap), psilocybine (paddo’s), bufotenine (slijm van psychedelische padden – de Bufo Alvarius) en natuurlijk DMT zelf. LSD heeft een tryptaminekern, maar hoort bij de ergolinen.

DMT wordt gevonden in meer dan 60 verschillende planten, hetzij in de schors, wortels, bladeren of bloemen. Terence McKenna verwees naar DMT als ‘de meest voorkomende hallucinogeen in de hele natuur’. Of dit echt zo is, zal nog moeten blijken. We weten bijvoorbeeld dat psilocybine, de psychedelische stof in paddo’s en magic truffles, aanwezig is in ten minste 180 verschillende soorten paddenstoelen.

DMT werd al duizenden jaren geleden gebruikt voor diverse doeleinden. Het oudste bewijs komt uit de grot Inca Cueva in het noordwesten van Argentinië: twee pijpen van poemabot met resten van DMT, gedateerd rond 2130 voor Christus. Ze werden gevonden samen met zaden van Anadenanthera colubrina, een Zuid-Amerikaanse boom die nauw verwant is aan yopo.

De Peruvianen zouden de Ayahuasca-ceremonie al in de 16e eeuw uitvoeren, toen Spaanse en Portugese missionarissen hun eerste ontmoetingen met de inheemse stammen maakten. Ayahuasca maakt gebruik van een gebrouwen preparaat van twee of meer planten, die, wanneer ze in een ceremoniële omgeving worden opgenomen, visionaire religieuze ervaringen oproepen. De praktijk is in het afgelopen decennium steeds populairder geworden.

De visie van Rick Strassman

Op de website van Rick Strassman verklaart de psychiater wat zijn beweegredenen waren voor het onderzoek naar DMT:

“In 1990 begon ik met het eerste nieuwe menselijke onderzoek met psychedelische of hallucinogene drugs in de Verenigde Staten sinds ruim 20 jaar tijd. Deze studies onderzochten de effecten van N, N-dimethyltryptamine of DMT, een extreem kortwerkende en krachtige psychedelica. Gedurende de vijf jaar van het project heb ik ongeveer 400 doses DMT toegediend aan 60 menselijke vrijwilligers. Dit onderzoek vond plaats aan de University of New Mexico’s School of Medicine in Albuquerque, waar ik een vaste universitair hoofddocent psychiatrie was.

Ik voelde me aangetrokken tot DMT vanwege zijn aanwezigheid in al onze lichamen. Misschien was overmatige DMT-productie, afkomstig van de mysterieuze pijnappelklier, betrokken bij natuurlijk voorkomende “psychedelische” toestanden. Deze toestanden kunnen geboorte, dood en bijna-dood, psychose en mystieke ervaringen omvatten. Pas later, terwijl de studie goed op weg was, begon ik ook de rol van DMT in de ervaring van “ontvoering door buitenaardse wezens” te overwegen.

Het DMT-project is gebaseerd op geavanceerde hersenwetenschap, met name de psychofarmacologie van serotonine. Mijn eigen achtergrond had echter een grote invloed op hoe we mensen voorbereidden op en toezicht hielden op hun drugssessies. Een daarvan was een relatie van tien jaar met een zenboeddhistisch trainingsklooster.

DMT: The Spirit Molecule bespreekt wat we weten over psychedelische drugs in het algemeen en DMT in het bijzonder. Vervolgens wordt het DMT-onderzoeksproject getraceerd vanaf de vroegste aanwijzingen via een doolhof van commissies en beoordelingsraden tot de werkelijke prestaties.

Onze onderzoeksonderwerpen waren gezonde vrijwilligers. De onderzoeken waren niet bedoeld als therapeutisch middel, hoewel we allemaal geloofden in de potentieel gunstige eigenschappen van psychedelische medicijnen. Het project heeft een schat aan biologische en psychologische gegevens gegenereerd, waarvan ik veel al in de wetenschappelijke literatuur heb gepubliceerd. Aan de andere kant heb ik bijna niets over de verhalen van de vrijwilligers geschreven. Ik hoop dat deze vele fragmenten uit meer dan 1000 pagina’s van mijn bednotities een indruk geven van de opmerkelijke emotionele, psychologische en spirituele effecten van deze chemische stof.

De documentaire

In 2010 verscheen de documentaire DMT: The Spirit Molecule, gebaseerd op het boek. De film werd gemaakt door Mitch Schultz, met Joe Rogan als verteller, en ging op 15 oktober 2010 in première op het San Francisco DocFest.

Wat is er sindsdien bekend over DMT in het lichaam?

Strassman schreef zijn boek toen er nog weinig metingen waren. Sindsdien is er meer onderzoek gedaan, deels met Strassman als medeauteur:

• 2013: onderzoekers rond Steven Barker en Jimo Borjigin toonden DMT aan in vocht uit de pijnappelklier van ratten. Ze maten of het er was, niet hoeveel.
• 2019: dezelfde groep vond het gen voor het enzym dat DMT maakt in hersenweefsel van ratten en mensen. In de visuele hersenschors van ratten was DMT aanwezig in hoeveelheden die vergelijkbaar zijn met serotonine en dopamine. Na het verwijderen van de pijnappelklier bleef dat gelijk, dus die klier is niet de enige bron. Na een opgewekte hartstilstand steeg het DMT-gehalte, maar met grote verschillen tussen de dieren.
• 2018: een overzichtsartikel van Barker stelde dat nog nooit is gemeten hoeveel DMT er in het menselijk brein zit, en dat veel oude metingen waarschijnlijk niet klopten.

Het idee dat de pijnappelklier bij mensen DMT afgeeft bij geboorte of dood, is dus nog steeds een hypothese.

Nieuw onderzoek bij mensen

Aan het Imperial College in Londen onderzocht Christopher Timmermann de werking van DMT op het brein: in 2019 met EEG bij 13 gezonde vrijwilligers en in 2023 met EEG en fMRI bij 20. In 2023 volgde een studie waarin de werking met een infuus ongeveer een half uur werd vastgehouden. Het bedrijf Small Pharma testte DMT met begeleiding bij 34 mensen met een depressie, in een fase 2-studie die in februari 2026 werd gepubliceerd. DMT is nergens als geneesmiddel goedgekeurd en staat in Nederland op lijst I van de Opiumwet.

Veelgestelde vragen

Wanneer verscheen The Spirit Molecule?

Het boek verscheen eind 2000 bij Park Street Press. De documentaire volgde in 2010.

Maakt de pijnappelklier DMT?

Bij ratten is DMT aangetoond in vocht uit de pijnappelklier, maar ook in andere hersendelen. Bij mensen is nooit gemeten hoeveel DMT de pijnappelklier maakt.

Hoeveel mensen deden mee aan Strassmans onderzoek?

Bijna 60 vrijwilligers, die samen ongeveer 400 doses DMT kregen.

Bronnen

• Strassman (2000), DMT: The Spirit Molecule, Park Street Press
• Barker e.a. (2013), Biomedical Chromatography 27(12): 1690-1700
• Dean e.a. (2019), Scientific Reports 9: 9333
• Barker (2018), Frontiers in Neuroscience 12: 536
• Timmermann e.a. (2019), Scientific Reports 9: 16324
• Timmermann e.a. (2023), PNAS 120(13)
• Erritzoe e.a. (2026), Nature Medicine: fase 2a-studie met DMT bij depressie